Prest og gnist i sogelaget

Onsdag etter påske, merk deg dagen, kjem Annelise Skoglund Welde og Anne Grete Hagen i sogelaget. Begge er godt kjende av mange saudabuar. Annelise vaks opp i Åbøbyen på 1950-talet. Då ho reiste frå bygda i 1962, var det for å skaffe seg utdanning. Ho ville bli telegrafist til sjøs. Og det blei ho.

Anne Grete var prest i Sauda frå 1981 til i 1986. Så reiste ho vidare til eit nytt kall, denne gongen som sjømannsprest i London. Ho braut barrierar, i  Sauda var ho den første kvinnelege presten. Så blei ho den første kvinnelege sjømannspresten.

Begge gjestane våre valde jobbar i mannsdominerte maritime miljø. Både presten og «gnista» fekk erfare sannheita i songstrofa «Min båt er så liten og havet så stort». Og mykje av det Annelise Skoglund Welde og Anne Grete Hagen har erfart, vil dei dele med oss i kantina på Sauda ungdomsskule denne onsdagskvelden når påska er over.

Og som vanleg i sogelaget, blir det tid til sogelagsmat og drøs. Allsongen då? Jo kanskje blir det ein om ein liten båt og eit stort hav? Ver velkomne.

– Roar Lund


Dato: Onsdag 24. april
Tid: Kl 19:00
Stad: Kantina på ungdomsskulen

Fyr og flamme i sogelaget

Tysdag er det tid for lokal litteraturhistorie i sogelaget. Saman med litteraturforskaren Heming H. Gujord skal vi tilbake til 1970-talet, det tiåret Kjartan Fløgstad verkeleg markerte seg som ein av landets fremste forfattarar, høgt skatta og kritikarrost. Det heile toppa seg i 1977 då Fløgstad fekk Nordisk råd sin litteraturpris for romanen Dalen Portland. Sjølv om hendingane i romanen var lagt til «Lovra», var få saudabuar i tvil – dei kunne juble for romanen om heimbygda og for ein gjæv pris til deira «eigen» forfattar. Men jubelen hadde ikkje alltid stått i taket for Fløgstad-litteraturen. Både då Fangliner kom ut i 1972 og, ikkje minst då romanen Rasmus kom to år seinare, rasa fleire i lokalsamfunnet mot både språkbruk og innhald i bøkene til Kjartan. Debatten sto snart i «Fyr og flamme».

Dei som vil vete meir om korleis sambygdingane tok i mot verka til Kjartan Fløgstad er velkomne til Eldresenteret tysdag. Då kan dei høyre kva Heming H. Gujord har å seie om saka. I fjor gav han ut boka «Fløgstad verk», ein omfattande analyse av heile Kjartan Fløgstad sin enorme litterære «produksjon». Han veit å fortelje korleis Ove Hølland tok verbalt nakketak på slektningen Kjartan. Og sanneleg veit han også korleis andre i bygda tok fram stridspennen og gjekk til skriftleg åtak på den unge  forfattaren i lokalavisa.

Og som vanleg på sogelagsmøta er det sett av tid til ein kaffidrøs med litt å bite i. Det heile ramma inn av glad allsong. Ver velkomne.

– Roar Lund


Dato: Tysdag 19. mars
Tid: Kl 19:00
Stad: Eldresenteret (Høllandstunet)

Sogelaget feirar Sauda idrettslag

Sauda idrettslag er 100 år i 2019. Dei feirar med jubileumsfest i Folkets Hus neste fredag og med gratis hundreårssoge til alle husstandane i kommunen. Men alt tysdag har Sauda sogelag invitert bygda sin eigen idrettshistorikar, Kåre Rød for å dele forteljinga om idrettsjubilanten. Kåre har valt ein omfattande tittel på foredraget denne kvelden på Eldresenteret: Om samfunnsengasjement, MOT, stolte augeblikk og betre helse i 100 år. Han byr på ein «Rød mix» som vil vise at kvaliteten på eit godt idrettslag kan målast på meir enn berre gode idrettsresultat. For like godt som vi hugsar prestasjonane til John Helle i Holmenkollen, hugsar vi dugnadsinnsatsen i hoppbakken til Finn Bugge Kjellsen.

Det er ikkje min plan å servere ei langdryg opprekning av medaljar, rekordar og prestasjonar, sjølv det også må nemnast, seier Kåre Rød.

I staden vil han fortelje frå ei allsidig historie med fokus på kva laget har betydd for lokalsamfunnet vårt. Stikkord er identitet, vennskap, fellesskap og solidaritet.

Og så er det sett av tid til årsmøte i sogelaget, med dei vanlege årsmøtesakene. Valkomiteen har gjort ein god jobb, for dei har alle namna klare til vala.

Ein skulle kanskje tru at det på eit møte der idrettslaget skal feirast blir servert kakao og matpakke, men slik blir det ikkje. Som vanleg blir det kaffi og sogelagsmat. Og allsong. Ver velkomne.

– Roar Lund


Dato: Tysdag 19. februar
Tid: Kl 19:00
Stad: Eldresenteret (Høllandstunet)

Fjordbåtane

Tysdag vitjar Jone Laugaland sogelaget med historia om fjordabåtane som ein gong sigla på Ryfylke-fjordane. Han veit det som er verd å vete om Fjordsol og om Fjordbris og dei andre fjordbussane som ein gong for ikkje veldig lenge sidan frakta folk og last på reis til byen eller mellom mest alle småkaiane i Ryfylke. Det var før hydrofoilen spruta til byen med vengjer i jetfart.

Laugaland vaks opp i Hjelmeland på 1950-talet, og då guten blei gamal nok, fekk han sommarjobb på båtane. Etter enda utdanning var han Aftenbladet sin journalist i Sauda frå 1978 til 1980. Som pensjonist bloggar han om gamle båtar. Og når ein så i tillegg kan opplyse at fjordabåtentusiasten har historie i fagkrinsen sin, forstår ein at her kan det bli mykje interessant å høyre.

Det blir som vanleg sogelagsmat å få i pausen. Og det skulle undre meg mykje om ikkje det også blei tid til litt allsong – kanskje ei sjømannsvise?

Når Jone Laugaland er ferdig med sitt, er det skriftstyraren som skal i elden. Han vil presentere Sauda sogelag sitt årsskrift for 2018, som dermed er klart for sal. Ver velkomne.

– Roar Lund


Dato: Tysdag 20. november
Tid: Kl 19:00
Stad: Eldresenteret (Høllandstunet)

Måløyelevane i sogelaget

Tysdag vitjar Jarl Wåge sogelaget. Han er ein av dei mange måløyungdomane som kom til Sauda for å gå på Sauda gymnas. Heime i Måløy hadde dei ein privat toårig realskule, men ikkje noko utdanningstilbod etter det. Difor kom ungdomane i flokk og følgje til Sauda for å skaffe seg utdanning. Dei fire første kom i 1962. Då Jarl var elev her, frå 1964 til 1967 var dei 11 med måløydialekt som budde på hyblar hos folk kring i bygda.

Eg vil fortelje om korleis det var å kome til Sauda som ung «innvandrar», kva vi reiste frå og kva vi kom til. Vi blei ikkje fullintegrerte, men vi var mange som budde på hyblar, og vi heldt godt saman.

Russekullet 1967 saman med tilsette ved skulen. Første rekkje f.v.: Hans Ludvik Bjerkli, Jan Olav Tveit, Bernt Stråtveit, Jan Reidar Årthun, Kjell Skeie, Birger Håheim, Ingvar Nørgaard, Odd Wiik, Torgeir Vetti, Ola E. Bø, Jarl Waage. 2. rekkje: Solveig Wiik, Astrid Skeie, Venke Hervik, Anne Marie Holvik, Berit Gismarvik, Torunn Fosstveit, Øygunn Friestad, Sissel Johnsen, Odd Austarheim, Eva Matland, Olaug Karin Mollatveit, Brit Johannesen, Astrid Dahl-Olsen, Geir Haus, Eli Therese Gaard. 3. rekkje: Trygve Torgersen, Nils Gilje, Svein Helgesen, Tor Erlig Sahr, Per Ole Verlo, Kjell Carr, Lars Gramstad, Tor Paulsen, Ingebrigt Botnen, Johan Bernt Steinsnes, Gunnar Kvalheim, Steinar Skagen, Helge Sæther, Sigbjørn Berge. Dei frå Måløy er Anne Marie Holvik, Per Ole Verlo, Helge Sæther, Gunnar Kvalheim og Jarl Wåge.

Etter pausen med drøs og god sogelagsmat held Jarl Wåge fram med forteljarforestillinga si. For nokre år sidan vann han StorySLAM sin store  forteljarkonkurranse på Rockefeller i Oslo. I haust har han turnert med førestillinga ”Vandrehistorier ­ ei fleire hundre kilometer lang førestilling”. Den erfarne kåsøren vil dele nokre få av desse kilometrane med oss.

Kanskje blir «Den glade vandrer» ein av songane denne kvelden. Ver velkomne til eit tilbakeblikk på 1960-talets Sauda.

 

– Roar Lund


Dato: Tysdag 30. oktober
Tid: Kl 19:00
Stad: Eldresenteret (Høllandstunet)